Altijd moe.. (Deel 1)

Eén van de meest frustrerende dingen die ik heb meegemaakt was in 2011 toen ik een tijd overspannen thuis zat en nog niet de energie op kon brengen om twee bladzijden van een boek te lezen of om de afwas te doen.

Ik was zo moe en opgebrand dat ik niet gewoon kon functioneren. Gelukkig is dat nu achter de rug maar voor veel mensen is dit echter nog wel steeds een realiteit. Misschien niet op het niveau van overspannen zijn maar wel met chronische stress en/of vermoeidheid die hen belemmert in het functioneren. Wat in feite een indicator kan zijn dat overspannenheid of een burn-out er aan zit te komen.

Als je hier mee te maken hebt is het geen pretje. Altijd maar moe, geen energie om leuke dingen te doen of om het huishouden te verzorgen. Misschien wordt je als je moe bent kortaf naar de mensen om je heen of ga je sociale gelegenheden mijden omdat je er gewoon geen fut voor hebt. Helemaal vervelend wordt het als je vervolgens ook niet goed kan slapen. Het wordt een vicieuze cirkel. Je bent moe maar het lukt niet om tot rust te komen.
Dit kan een flinke invloed hebben op je leven en ik denk dat veel mensen dit onderschatten. Ook om er voor uit te komen is niet altijd makkelijk. “Dan ga je toch gewoon wat eerder naar bed.” is een b.v. reactie die ik wel eens gehoord heb. Een reactie die van volledig onbegrip getuigd over het probleem. Vaak is het niet zo simpel. Vermoeidheid en vooral de chronische vermoeidheid, waar ik het nu over wil hebben, is een complex probleem. Het trieste is dat veel mensen dus niet het leven kunnen leiden wat ze willen. Mijn doel in het leven is om het mensen mogelijk te maken dat ze al hun unieke kwaliteiten voor 100% kunnen inzetten waardoor ze een vervuld en gelukkig leven leiden. Dus die vermoeidheid daar moeten we vanaf. Maar hoe? Om dat te bereiken moeten we eens gaan kijken naar de oorzaken.

Vermoeidheid kan vele oorzaken hebben. In de Westerse geneeskunde kan het een symptoom zijn van allerlei ziekten variërend van bloedarmoede tot kanker dus het is altijd wijs om je huisarts te raadplegen als je met vermoeidheidsklachten zit. Al was het maar om dat uit te sluiten.
Als er geen duidelijke ziekte achter zit dan is dat positief nieuws maar dan ben je nog niet geholpen. Wat kun je doen? Ik zal je uitleggen hoe ik er naar kijk en dat is gebaseerd op mijn eigen ervaring en op de kennis uit Ayurveda. In principe zijn er wat mij betreft twee soorten oorzaken voor vermoeidheid: oorzaken die van binnenuit komen en oorzaken die van buiten komen. Dit deel gaat over de oorzaken die van binnenuit komen. 

De interne oorzaken


Met interne bedoel ik oorzaken die te maken hebben met voeding en leefstijl. Als je niet de juiste voeding tot je neemt en het wordt niet goed verteerd dan krijg je simpelweg niet de stoffen binnen die je cellen nodig hebben om goed te kunnen functioneren.

De spijsvertering en het metabolisme zijn binnen de Ayurveda van enorm belang, het wordt gezien als je interne motor, datgene waar jij je kracht vandaan haalt. Dat logisch want de brandstof waar je lichaam en geest op draait komt uiteindelijk uit je voeding. Als je niet eet dan verzwak je en ga je uiteindelijk dood. Dus de kwaliteit van je voeding en de manier waarop je het verteerd is van groot belang. Daarom begin ik tijdens een adviesgesprek altijd met vragen over je spijsvertering. Hoe gaat het daar mee? Dat is al een goede indicator over wat er binnenin je gebeurt en waar je problemen vandaan komen.

De Ayurvedische invalshoek

De Ayurvedische visie is dat problemen ontstaan in de spijsvertering en van daaruit zich in het lichaam verspreiden. Dus elke behandeling zal er op gericht zijn of in ieder geval in zich hebben om de spijsvertering weer optimaal te laten werken. Dit gaat niet alleen over fysieke kracht, dit gaat ook over het mentale en emotionele aspect van krachtig zijn.

Het proces van omzetten heet binnen de Ayurveda: Agni. En dit gaat zowel over de omzetting van voedsel in stoffen die het lichaam kan gebruiken, als het metabolisme als de verwerking van ervaringen en gedachten. Een verstoorde werking van de spijsvertering en dus de Agni heeft nog een andere uitwerking. Het veroorzaakt ama in het lichaam en ama wordt vrij vertaald naar ‘ afvalstoffen’ al dekt dit de lading niet helemaal. Ama is een verzamelnaam voor allerlei stoffen in het lichaam die een nadelige invloed hebben op de gezondheid. Dat kan zijn overmatig cholesterol, vrije radicalen, e.d. Die zich in je systeem gaan nestelen en allerlei problemen gaan veroorzaken. Het zorgt voor verminderde werking van cellen en de blokkering van energie kanalen. Zaak dus om ama zo snel mogelijk op te ruimen als het er is. Mijn ervaring is dat 90% van de mensen ama in hun systeem hebben.

Dus in het kort gezegd: een verstoorde niet optimale spijsvertering is als een motor die op vervuilde brandstof draait en je auto maar op halve kracht laat rijden. Je kan er misschien even mee door maar uiteindelijk sta je lang de kant van de weg.

De rol van voeding


Voeding, de brandstof van je motor speelt hierbij een cruciale rol. Welke voeding moet je dan nemen vraag je je misschien af? Ten eerste is dit per persoon verschillend want iedereen is anders. Ayurveda gaat uit van de dosha’s: Vata, Pitta & Kapha en je kiest de voeding die bij jou prominente dosha’s passen. Om een indicatie te krijgen welke dosha’s bij jou prominent zijn kun je mijn dosha balans test maken die je krijgt als je je inschrijft voor mijn nieuwsbrief. Link naar de nieuwsbrief

Algemene voedingsrichtlijnen

Maar er zijn ook algemene voedingsrichtlijnen die ik je wil geven. Ten eerste: eet vers en vermijdt kant en klaar maaltijden of bewerkt voedsel. Hoe verser hoe beter: vanuit de moestuin zo in de pan is het beste maar dat is niet haalbaar voor de meeste mensen. Dus koop het vers in de supermarkt of beter nog in de BIO-winkel waar je zekerder weet dat het verantwoord verbouwd wordt zonder gif. Vermijdt dus de potjes of blikgroenten en het voedsel met toevoegingen, kleurstoffen, conserveermiddelen e.d.

Ten tweede: gebruik kruiden. De meeste kruiden helpen de spijsvertering en verhogen dus je kracht. Heb je wel eens de uitdrukking “peper in je reet” gehoord? Dat heeft daar mee te nemen volgens mij van peper krijgt je spijsvertering een boost. Maar ook andere kruiden kun je makkelijk toepassen: gember, mosterdzaad, komijn, kurkuma, koriander, selderij zaad. Ik heb hier ook een blog over geschreven: Kruiden de juwelen van de maaltijd.

Ten derde: maak van je middagmaal je belangrijkste maaltijd. Vroeger was het heel normaal dat mensen tussen de middag warm aten. Nu is dat niet meer het geval omdat veel mensen ver van hun werk wonen en het leven ‘ efficiënter’ is geworden. Maar er was een reden dat er s’middags warm werd gegeten. Dan verteert het beter. Er zit op dat moment de meeste activiteit in de natuur en dus ook in jouw lichaam. En zo kun je in de middag de maaltijd verteren. S’avonds neem je dan een kleinere maaltijd. Het voordeel hiervan is dat je s’avond geen volledige maaltijd hoeft te verteren. Je lichaam leeft op dat tijdstip naar z’n nacht modus toe en zal steeds rustiger worden. Als het dan nog een grote maaltijd moet verteren verstoord het natuurlijke ritme.

Ten vierde: eet niet te veel. Eet alleen wat je nodig hebt en als je honger hebt. Eet drie maaltijden (ontbijt, lunch, diner) en als je tussendoor trek krijgt een snack tussendoor maar hou het beperkt. Als je 80% vol zit na een maaltijd dan is het voldoende. Eet je niet tonnetje rond dat heeft nadelige gevolgen voor je spijsvertering. Als je geen trek hebt in ontbijt b.v. dan heb je kans dat je spijsvertering al ontregeld is. In het westen zijn we gewend veel te veel te eten.

Als vijfde: sommige ingrediënten gaan niet zo goed samen en verstoren de spijsvertering dus het is beter om ze te vermijden. Ik zal je er een aantal geven: Yogurt en fruit samen. Yogurt zou ik sowieso vermijden als je last hebt van vermoeidheid het dempt de spijsvertering en blokkeert je energie. Melk in combinatie met brood (ja echt), vlees of vruchten. Koemelk kun beter gewoon even niet nemen als je last hebt van vermoeidheid. Neem een alternatief b.v. amandelmelk. Eieren in combinatie met kaas, vlees of vis zou raad ik ook af. Laat kaas ook maar even staan, de meeste mensen vinden het lekker maar het is moeilijk te verteren. Rood vlees is ook geen aanrader als je moe bent, het vraagt behoorlijk wat energie om te verteren. Als je vlees wilt neem dan kip of gevogelte.

En als laatst: suiker & koffie. Geraffineerder suikers (de witte suiker die we allemaal kennen en de suikers die in bijna alle zoete producten zit) zorgen voor een kortstondige energie boost. Je bloedsuiker spiegel gaat snel even omhoog en dondert dan weer in elkaar. Dit is niet goed voor je lichaam en kost uiteindelijk energie. Kies daarom voor natuurlijk zoetstoffen zoals agave siroop, kokosbloemsuiker of rijst siroop. Deze worden langzamer afgebroken in je lichaam en je krijgt geleidelijker energie. Koffie werkt hetzelfde, je krijgt even een boost maar daarna wordt je er alleen maar vermoeider door. Beperk je koffie inname en kies voor wat anders warms zoals thee. Er zijn heel veel soorten lekkere theeën. Koffie werkt verslavend en het kan lastig zijn om het te laten staan maar dat is stof voor een andere blog.

Dit verhaal is een stuk langer geworden dan in eerste instantie mijn bedoeling was :). Chronische vermoeidheid is ook een complex probleem dus ik wil het zorgvuldig behandelen. Daarom deel ik mijn blog over vermoeidheid in twee delen. Het volgende deel gaat over externe oorzaken en dan ga ik in op zaken zoals mentale stress, grenzen stellen en je levenspad.   

Heb jij last van vermoeidheid? Laat me weten wat je ervaringen zijn.

Feedback op mijn blog is ook altijd welkom natuurlijk, ik ben benieuwd naar je mening.

Datum: 11-01-2020

Naam: David

Bericht:
Hallo Joke,
Leuk dat je reageert. Als ik je goed begrijp heb je last van chronische verkoudheid? Ayurveda kent verschillende stadia van onbalans en waneer de onbalans te ver gevordert is kan het zich ik je lijf uiten als een chronische aandoening. Wanneer het zover is is goede voeding (hoewel nog steeds heel belangrijk) niet voldoende meer om in balans te komen. Dan worden andere zaken ingezet om je interne balans te herstellen zoals voeding supplementen (op kruidenbasis) en behandelingen waar de Ayurveda er veel van kent.
Het is lastig van me om je specifiek advies te geven omdat je verkoudheid verschillende oorzaken kan hebben. Het kan een infectie zijn (pitta) of slijmerigheid ( kapha) of een combinatie daarvan. Een advies moet daarop gericht zijn en dat kan alleen als dat duidelijk is. Daarom ben ik altijd erg voorzichting met specifiek dingen voorschrijven en zie ik de mensen liever persoonlijk voordat ik gericht advies geef.
Asl je bang bent voor ontstekingen dan kan ik je wel een vrij algemeen voedings advies geven n.l. om zure, gefermenteerde en hele scherpe voeding te vermijden. B.v. Tomaten, citrusvruchten, alcohol, kaas, (hele jonge kaas is wel oke), radijzen, spaanse peper, yoghurt, paprika, sambal, seitan. Deze voeding wakkert onstekingen aan.
Ook is het altijd goed om contact te houden met je huisarts als je bang bent voor een long ontsteking.


Datum: 06-01-2020

Naam: Joke

Bericht:
Ik volg zoveel mogelijk het bloedgroep dieet. Bloedgroep O Voel me er goed bij alleen lukt het niet om mijn verkoudheid die op mijn luchtwegen zit onder controle te krijgen helaas. Wat zou ik kunnen dien om mijn longen beter te krijgen? Zodat het geen longontsteking word.


Laat hier je bericht achter.
Naam: *
Bericht: *
Captcha: *